1954: Paardjes en soldaatjes

  • Door VVMA
  • 2 maart 2026
  • 0
  • 18 Views

George Hendrik Breitner schilderde het Korps Rijdende Artillerie een aantal keer op groot formaat.  Het korps werd  de ‘Gele rijders’, genoemd vanwege de gele tressen op hun huzarenuniformen. Dit grote werk Gele rijders op de heide bij Schaarsbergen  was een geschenk van de Vereniging Vrienden van het Gemeentemuseum Arnhem in 1953. Het schilderij paste goed binnen het collectieprofiel: het is van een prominente impressionistische, realistische kunstenaar en de ruiters huisden sinds 1881 in de Willemskazerne in Arnhem.

Breitner was, net als Isaac Israëls, een belangrijke schilder van de Amsterdamse school, een schildergroep die in de late negentiende eeuw ontstond. Deze impressionisten richtten zich, in tegenstelling tot de Haagse school waar de nadruk op natuur en plattelandsleven lag, op het bruisende stadsleven. Breitner ontmoette Israëls waarschijnlijk op de Haagse Academie voor Beeldende Kunst tussen 1878 en 1880. Een overduidelijke overeenkomst tussen hun werk zijn de thema’s ‘straatjes, paardjes en soldaatjes’, zoals destijds getypeerd door het Algemeen Handelsblad. Beide schilders vinden op jonge leeftijd al inspiratie in Haagse maneges en kazernes. Doordat beiden veel dezelfde onderwerpen schilderden, zoals paarden, drong een vergelijking tussen hun werk op. Dit zorgde waarschijnlijk voor de voedingsbodem van een zekere rivaliteit.

Schilderijen met militaire voorstellingen vertelden in de negentiende eeuw vaak een verhaal over de vaderlandse geschiedenis of getuigden van nationalisme. Voor George Breitner was dat anders. Als impressionist lette hij vooral op de schilderkunstige aspecten van de voorstelling. Op dit grote schilderij wilde hij bijvoorbeeld met zijn onrustige verfstreken de wervelende beweging van een groep cavalleristen weergeven. Vooral de weergave van de paarden links op de voorgrond maakt de scene voor de beschouwer bijna voelbaar.

Olieverfschilderij van een stoet militairen te paard in een landschap, de militairen dragen zwarte hoofdtooien en jassen met gele accenten.

George Breitner (Amsterdam 1857 … 1923)
Gele Rijders op de heide bij Schaarsbergen, ca, 1900
Olieverf op doek, 120 x 220 cm