IVanaf 14 maart 2026 presenteert Museum Arnhem de tentoonstelling Naakt dat raakt: een tentoonstelling over het naakte lichaam in de beeldende kunst. In een tijd waarin naakt vaak onderwerp van gesprek is en we meer naakte lichamen dan ooit (kunnen) zien, staat Naakt dat raakt stil bij dit belangrijke onderwerp. De tentoonstelling laat zien hoe kunstenaars het lichaam gebruiken als middel voor expressie, activisme en reflectie op normen, identiteit en gelijkheid. Naakt dat raakt is van 14 maart tot en met 20 september 2026 te bezoeken in Museum Arnhem.
Naakt in kunst: voorbij het schoonheidsideaal
Naakt is een van de oudste thema’s in de kunstgeschiedenis. Juist daarom verdient het een frisse blik. Lange tijd werden vooral jonge vrouwen op een ideale manier weergegeven, meestal door mannelijke kunstenaars. In deze tentoonstelling verschuift de aandacht naar kunstenaars die het lichaam juist gebruiken om machtsverschillen, gendernormen en ongelijkheid aan de kaak te stellen. Vooral vrouwelijke en queer kunstenaars spelen hierin een grote rol. Naast werken uit de collectie, zijn er vele internationale bruiklenen te zien in Naakt dat raakt.
De tentoonstelling presenteert het naakte lichaam zonder sensatie, pornografie of geweld, maar met zeggingskracht en maatschappelijke relevantie. Bezoekers zien lichamen in uiteenlopende vormen, kleuren, leeftijden en genders. In een wereld waarin (sociale) media vaak een eenzijdig lichaamsbeeld laten zien, biedt Naakt dat raakt een veel breder en inclusiever perspectief. Museum Arnhem merkt dat sommige mensen het lastig vinden om tijdens een museumbezoek met naakt geconfronteerd te worden. Met Naakt dat raakt wil het museum het gesprek openen: waarom gebruiken kunstenaars het naakte lichaam om een verhaal te vertellen? En hoe kunnen we hierdoor anders naar onszelf en naar anderen kijken?
Deze tentoonstelling gaat juist niet over het kunsthistorische cliché, maar over kunst die zich verzet tegen stereotypen. Museum Arnhem heeft al decennialang als pijler kunst & identiteit, en daarmee lichamelijkheid. Sinds de jaren ’80 verzamelt het museum werk van vrouwelijke, feministische en queer kunstenaars. Daarom is het thema naakt goed vertegenwoordigd in de collectie, en kan dit thema in Museum Arnhem vanuit een diversiteit aan perspectieven worden onderzocht.
Thema’s
De tentoonstelling is opgedeeld in vier thema’s, die elk een ander aspect van naakt in beeldende kunst verder onderzoeken.
Naakt en normen
Het eerste thema gaat dieper in op hoe naakt maatschappelijke normen uitdaagt. Van feministische performances van Deborah de Robertis tot baanbrekende schilderijen van Suzanne Valadon en hedendaagse fotografie van Jaimy Gail en Jocelyn Lee. De werken tonen een breed scala aan lichamen, inclusief oudere, dikke, incomplete of menstruerende lichamen. Ze belichten de diversiteit en trots van het menselijk lichaam.
Naakt en natuur
Hier ligt de focus op de verbondenheid van mens en natuur. Kunstenaars als Ana Mendieta, Laura Aguilar en Rosana Paulino tonen naakte lichamen in natuurlijke landschappen. Het werk benadrukt dat mensen onderdeel zijn van de natuur en niet erboven staan.
Naakt en identiteit
Dit thema onderzoekt gender, etnische, culturele, nationale en spirituele identiteit. Werken van onder anderen Zanele Muholi, Kliment Nikolaevich Redko, Yulia Tsvetkova, Leo Xander Foo en Tracey Rose laten zien hoe kunstenaars naakt gebruiken om vooroordelen te bevragen, ongelijkheid aan te kaarten en ruimte op te eisen. Extra bijzonder zijn de in Nederland zelden vertoonde Arabische naakten, van onder meer Gazbia Sirry, Amy Nimr en Bahman Mohasses.
Naakt en de blik van de ander
Het laatste thema gaat in op hoe naakte lichamen worden gezien en beoordeeld door anderen. Kunstenaars zoals Louise Bourgeois, Ineke Kaagman, Kinke Kooi en Sarah Taibah verzetten zich tegen objectivering en schoonheidsidealen, vaak met humor, provocatie of spirituele betekenis. Sculpturen van Maria Roosen en Antoine Berghs onderzoeken op originele wijze de essentie van het mens-zijn en de spirituele betekenis die lichamen kunnen hebben.
Audiotour met Lotte van Eijk en Glenn Helberg
Bezoekers kunnen zich met de gratis audiotour nog verder verdiepen in de tentoonstelling. In deze tour bespreken body positivity-icoon Lotte van Eijk en psychiater Glenn Helberg de kunstwerken samen, op een open, eerlijke en vaak humoristische manier. Beiden delen persoonlijke inzichten en perspectieven. De audiotour is gratis te beluisteren via de eigen smartphone.
Lotte van Eijk is een belangrijke stem binnen de body positivity-beweging, een queer icoon en een van de snelstgroeiende Nederlandse influencers. Online bereikt ze honderden duizenden volgers en creëert ze een veilige, inclusieve omgeving waarin iedereen zichzelf kan zijn. In haar boek De Meidenmethode deelt ze haar ervaringen en inzichten om anderen te inspireren en te empoweren.
Glenn Helberg is een Curaçaos-Nederlandse psychiater, activist en educator en ‘de mental health father van de queer community’ (aldus de Jos Brink Prijs). In zijn werk pleit hij voor gelijkheid en medemenselijkheid. Het grote publiek leerde hem kennen bij Zomergasten, sindsdien is hij geridderd en heeft hij meerdere prijzen gewonnen. In deze audiotour hoopt hij dat bezoekers de ruimte voelen voor hun ongemak.
Samenwerking Hard//Hoofd
In samenwerking met het culturele en literaire tijdschrift Hard//hoofd, verschijnt er een speciaal onderdeel in het komende magazine Harnas. Dit katern sluit direct aan op de tentoonstelling. Met kunstkritiek, gedichten en persoonlijke verhalen reflecteren schrijvers zoals Sophia Blyden en Sanne de Rooij op Naakt dat raakt. Deze editie van Hard//Hoofd onderzoekt het idee van een harnas: iets dat je beschermt, maar dat ook iets kan verbergen. Het magazine kijkt naar vragen als: wanneer gebruiken we een harnas, waarom doen we dat, en wat zit er eigenlijk achter die bescherming? Wie het magazine vóór 31 januari bestelt via de website van Hard//Hoofd, krijgt het begin maart 2026 thuisgestuurd. Tijdens de tentoonstelling is het magazine ook te koop in de museumwinkel.
Deelnemende kunstenaars
Laura Aguilar, V.N. Aji, Corine Bakker, Maria Beatriz, Antoine Berghs, Barbara Bloom, Louise Bourgeois, melanie bonajo & Emmeline de Mooij, Anne Brigman, Miriam Cahn, Surie Coba, Robert Colescott, Monika Dahlberg, Ada Dispa, Marlene Dumas, Mary Beth Edelson, Angèle Etoundi Essamba, Leo Xander Foo, Alicia Framis, Jaimy Gail, Jaya Ganguly, Guerilla Girls, Nan Goldin, Krishnan Gopi, Jonas van der Haegen, Anya Janssen, Ineke Kaagman, Vicky Kanellopoulos, Bharti Kher, Michael Kirkham, Kinke Kooi, Bas Kosters, Kiki Lamers, Jocelyn Lee, Fêla Kefi Leroux, Hans van Manen, Sally Mann, Monali Meher, Amagul Menlibayeva, Ana Mendieta, Duane Michals, Bahman Mohasses, Evgeni Mokhorev, Henk Mual, Zanele Muholi, Hanna Nagel, Amy Nimr, Erwin Olaf, Rosana Paulino, Edith Pijpers, Carla van de Puttelaar, Esmet Rahim, Hanny Ramaer, L.A. Raeven, Kliment Nikolaevich Redko, Coba Ritsema, Suze Robertson, Maria Roosen, Tracey Rose, Takano Ryudai, Viviana Sassen, Carolee Schneemann, Lydia Schouten, Gazbia Sirry, Buhlebezwe Siwani, Frank Meadow Sutcliffe, Sarah Taibah, Henry Taylor, Cornelie Tollens, Charley Toorop, Yulia Tsvetkova, Suzanne Valadon, Lionel Wendt, Joel Peter Witkin, Li Xinmo, Pan Yuliang.
