Honderd jaar transgender-geschiedenis

  • Door VVMA
  • 30 september 2025
  • 0
  • 227 Views

Duik in 100 jaar transgender geschiedenis, samen met historicus Alex Bakker en interviewer Selm Wenselaers. In het bijzonder wordt er stilgestaan bij het ‘Institut für Sexualwissenschaft’ dat Magnus Hirschfeld circa 100 jaar geleden oprichtte in Berlijn. Een centrum dat een veilige plek, gemeenschap en medische zorg bood voor homoseksuele, lesbische, queer-, intersekse- en trans-personen.

In de tentoonstelling Het fantastische landschap staat het surrealisme centraal. Deze kunststroming vond 100 jaar geleden haar oorsprong. Surrealistische kunstenaars gebruik(t)en het landschap om te reageren op maatschappelijke ontwikkelingen, zoals politieke onrust, genderidentiteit en -expressie, en de relatie tussen mens en natuur.

Magnus Hirschfeld in 1919 door Bbadhesha – Eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=150860723

In diezelfde tijd richtte Magnus Hirschfeld in Berlijn het ‘Institut für Sexualwissenschaft’ op. Een modern centrum voor onderzoek, educatie, zorg en toevlucht, zoals hij het noemde. Dat laatste ging vooral om mensen die destijds als ‘derde sekse’ golden. Nu zou je zeggen: homoseksueel, lesbisch, queer, intersekse en trans. Het instituut bood deze mensen een veilige plek, een gemeenschap en medische zorg. Voor transpersonen was er gerichte aandacht. Tegelijkertijd kregen ze ook binnen de muren van het Instituut met veel onbegrip te maken. Laat staan in de rest van de samenleving. Maar tijdens de bloeitijd van de queercultuur in het Berlijn van de jaren twintig groeide er ruimte voor transgender als authentiek fenomeen. Dit leidde ertoe dat er voor het eerst in de geschiedenis een aantal mensen een chirurgische ingreep onderging om hun genderidentiteit te bevestigen.

Historicus Alex Bakker is gespecialiseerd in transgendergeschiedenis. Hij publiceert komend voorjaar een boek over dit verbazingwekkende verhaal van honderd jaar geleden. Selm Wenselaers interviewt hem over wat het Instituut voor transpersonen betekende. Wat was ervoor nodig om dokters te laten inzien dat het geen psychiatrische waan was? En wat kunnen leren van deze vroege emancipatiegolf, die abrupt werd afgebroken door de nazi’s?

Coming In Week

Dit programma maakt deel uit van de Coming In Week Arnhem. De Coming In Week is een jaarlijkse viering van verbondenheid, diversiteit en zelfontdekking binnen de regenbooggemeenschap in Arnhem. Van 5 tot en met 12 oktober 2025 verandert de stad in een podium voor ontmoetingen, gesprekken, kunst, muziek en evenementen die in het teken staan van het vinden van je plek, in jezelf en bij elkaar. Bekijk het volledige programma hier.

Praktische informatie

Wanneer? Zondag 12 oktober 2025, 14.00 … 15.00 uur
Waar? Studio, Museum Arnhem
Kosten? Deelname is gratis.
Deelnemen? Meld je aan door een mail te sturen naar rsvp@museumarnhem.nl.

Was muss das Volk vom dritten Geschlecht wissen, een brochure uit 1901  door Hirschfeld, Magnus – http://www.schwulencity.de/hirschfeld_was_muss_volk_wissen_1901.html, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4597224